Archief LUC CABES

Begin 2009 kon de Verbeke Foundation verhinderen dat het archief van de Belgische poolreiziger Luc Cabes vernietigd werd. De verwerving van het archief vormde voor de Foundation de concrete aanleiding voor de tentoonstelling Polar Expeditions. Poolreiziger Luc Cabes was een ingenieur die gespecialiseerd was in aardmagnetisme. Op de Zuidpool observeerde hij voornamelijk magnetische stormen. Hij wilde immers achterhalen of de variaties van de magnetische velden in de Noord- en Zuidpoolgebieden identiek waren. De archiefdocumenten illustreren voornamelijk twee expedities waar Luc Cabes aan heeft deelgenomen. De eerste betreft een expeditie naar de Zuidpool onder leiding van Gaston De Gerlache (van 12 november 1957 tot en met 2 april 1959), waarvoor het logo ontworpen was door striptekenaar Hergé. Tijdens deze Belgische zuidpoolexpeditie werd de Koning Boudewijnbasis gebouwd.

De tweede expeditie naar de Zuidpool (21 januari 1964) die gedocumenteerd bleef, stond onder leiding van Luc Cabes zelf. Ze moesten toen de intussen vervallen Koning Boudewijnbasis 100 meter verder heropbouwen. Drie jaar later, in 1967, werd het station echter definitief gesloten. Bovendien verloor België vanaf 1970 alle belangstelling voor Antarctica. Het zou duren tot 1985 alvorens de Belgische activiteiten in het zuidpoolgebied hervat werden. Zo namen Belgische wetenschappers deel aan expedities die georganiseerd werden door andere landen zoals Australië, Frankrijk, Japan, Engeland...

Het archief bestaat uit originele foto- en filmmateriaal, brieven, documenten, wetenschappelijke publicaties, dagboeken, elektrische toestellen, enz... De verschillende documenten bieden een unieke kijk op de moeilijke levensomstandigheden van de wetenschappers tijdens hun verblijf op Antarctica. Zo verbleven ze immers vier maanden volledig in het donker en was hun basis soms volledig ondergesneeuwd. Om hun verblijf enigszins aangenamer te maken (‘Welfare’ zoals zij het zelf noemden en zoals archiefdocumenten ons leerden), zorgden ze bijvoorbeeld voor lekkere maaltijden, aangename muziek, gezelschapspelen of films.

Gedurende de expositie worden de documenten uit dit archief voor het eerst getoond aan het publiek. De Belgische kunstenares Bie Michels verzorgde de presentatie ervan die verspreid werd over een container en over verschillende tafelvitrines. Het archief van Luc Cabes bevatte ook 8mm-films. Deze werden – met het oog op een optimale conservatie – gedigitaliseerd door Tom Stas en Bart Dirix, beide studenten van de Academie van Sint-Niklaas (afdeling film & fotografie). De beelden van deze films zijn tijdens de tentoonstelling te zien in een multimedia installatie bestaande uit metalen frames met computerschermen van de Nederlandse kunstenaar Jason van der Woude, artist in residence in de Verbeke Foundation.

Polar Expeditions >